subota, 24 jun 2017

Top panel

Ulogujte se na sajt

Upamti me

       
Top Panel
A+ R A-

O krnjeuši

Potkategorije

  • Sela parohije Krnjeuša

    petar-radjenovic-largeČlanke koje imate priliku da pročitate su izvodi iz knjiga "Sela parohije Krnjeuša u Bosni" i "Bjelajsko Polje i Bravsko" autora Petra Rađenovića, u izdanju Srpske Kraljevske Akademije u Beogradu 1925. i 1923. godine.

    Imamo sreću da postoji ovakav zapis i da ovom djelu pročitamo sve o Krnjeuši i okolnim selima, u vremenu Turske vladavine, o buni protiv Turske uprave u vremenu od 1875.-1878.godine, kada je praktično velika većina stanovništva naselila ove krajeve. Zatim, neposredno posle toga, o vremenu Austrijsko-ugarske okupacije , te o životu u novonastaloj Kraljevini SHS, osnovane nakon završetka I Sv. rata 1918. godine. Sva tri naroda našeg kraja svojkali su pojedine periode bilo da su bili od upravom velikog osmanskog cartva, austougarske monarhije ili novonastale Kraljevine SHS. Kao sadašnje ili novije vrijeme može se smatrati vrijeme neposredno prije i vrijme kada su navedene knjige ugledale svjetlost dana.

    Pored sela koja sačinjavaju parohiju Krnjeuša tu su i detalji po porijeklu stanovništva u selima poput Brestovca, Vođenice i Vrtoča koja se na Krnjeušu manje-više oslanjaju u svakom pogledu. U dvanaestom dijelu je i malo širi pogled na kulturološke, sociološke i etnološke osobine stanovništva naše Petrovačke regije.

     

     

  • O crkvama u Krnjeuši i široj okolini.

    crkveukrnjeusiU člancima ove kategorije detaljno se opisuje život krnjeuške parohije, život sveštenstva, razna dešavanja u parohiji i slično.

    Turska vladavina bila je pogubna po srednjovjekovne hrišćanske crkve na našim prostorima, gotovo da su sve porušene do temelja i zubom vremena isčezavaju njihovi vidljivi tragovi.
    Tek nakon okupacije Bosne i Hercegovine od strane Austrougarske monarhije dolazi do masovne gradnje crkava i slobodnog kretanja i rada sveštenstva.

    1887. godine u Sarajevu pokreće se štampanje prvog časopisa za potrebe pravoslavnog sveštenstva i naroda. U pitanju je Dabro-Bosanski istočnik (kasnije samo Istočnik) u izdanju Mitropolije Dabro-Bosanske. Sveštenstvo sa prostora naših krajeva uključuje se u rad pomenutog izdanja. Detaljno se opisuju i istražuju ostaci starih crkava, pronađeni predmeti se popisuju, detaljno se opisuju sva dešavanja u parohiji, stare zabilješke sveštenstva se prepisuju i sav materijal biva objavljen u izdanjia Istočnika, odakle je praktično i većina ovih članaka.

    Formiranje Banjalučko-Bihaćke eparhije 1899. Godine donosi još jedan pisani trag o parohiji Krnjeuša, objavljen u prvom Šematizmu pomenute eparhije.
    Takva pisana praksa se nastavlja i nakon I Sv. Rata ali u antropološkim izdanjima Jovana Cvijića. Krnjeuški prota Petar Rađenović se priključuje Cvijićevom radu, obilazeći naše krajeve detaljno opisuje sva sela, stanovništvo, običaje, detaljno sagledava sve aspekte života društva i pojedinaca , vođen neviđenim darom i vještom rukom stavlja ih u neizbrisiv pisani trag.
    Takva praksa prestaje nakon II Sv. Rata, crkve sa naših prostora iz rata su izašle porušene a komunističke vlasti gledale su da na svaki mogući način spreče njihovu ponovnu izgradnju.

    Formiranje Eparhije Bihaćko-Petrovačke 1990.godine i dolazak na njeno čelo episkopa Hrizostoma rezultira masovnijom obnoviom porušenih hramova.Na žalost nakon samo nekoliko godina, usljed građanskog rata, hramovi bivaju ponovo porušeni a narod i sveštenstvo protjerani. Nakon par godina stagnacije pred episkopom Hrizostomom je ponovo isti zadatak ili čak teži!
    Svoju eparhiju ponovo obnavlja, ukazuje povjerenje mladom sveštenstvu, vjerujući da će lakše umeti da nađu sponu između tradicionalnih vrijednosti i modernog načina života, vjerujući da će baš zbog generacijske bliskosti biti u stanju da utiču na omladinu koja upravo u tim godinama formira svoju ličnost.

    Obnovljenu eparhiju episkop Hrizostom predaje episkopu Atanasiji, a kao neizbrisiv trag ostavlja svoj „I šematizam eparhije Bihaćko-Petrovačke". Nakon višedecenijske pauze Krnjeuška parohija je ponovo na stranicama nekog štampanog izdanja.

     

  • Stara naselja

    lastve-slika15Kao što nam je manje ili više poznato na teritoriji naše Petrovačke opštine u mnogim današnjim mjestima pronađeni su ostaci nekadašnjih naselja, predmeta, spomenika, crkava i drugih razvalina koje nam govore o načinu života ondašnjeg stanovništva. Ni Krnjeuša i njena bliža okolina nisu izuzetak, naprotiv, na mnogim mjestima su pronađeni razni metalni predmeti, stećci i stele, zidine crkava i drugo, koji datiraju još iz peridoda bronzanog i željeznog doba pa na ovamo, sve do kraja Turske vladavine.

    Danas, početkom 21. vijeka, mnogi od tih spomenika prošlosti gotovo da nisu vidljivi. Gledajući površno teško je uočiti i bilo kakav trag o nihovom postojanju. Zidovi starih razvalina, kamene ploče i ostalo rasčupano je i ugrađeno u neke nove zidove, bilo da su begovske kule iz Turskog preioda ili pomoćni objekti obližnjih žitelja. O ovim starinama postoji dosta pisanog traga, namjera mi je da ga pronađem u arhivama, sortiram i objavim u članicma ove kategorije.

    Duboko vjerujem da je po opisanim lokalitetima moguće pronaći još materijalnih dokaza, jer posljednje pronađen ostatak je stećak, pronađen početkom devedesetih u dvorištu familije Vranješ u Krnjeuši, kod skretanja na put ka Kuli.

     

  • Priče o ljudima i događajima tokom II Sv. rata

    2svratDođe na red da se pokrene još jedna kategorija u kojoj će biti postavljeni članci koji govore o dešavanjima u Krnjeuši tokom 2.Sv. rata, o životu ljudi, borcima, ofanzivama itd....

    Materijala za ovu kategoriju ima zaista mnogo. Dešavanja u Krnjeuši tokom 2. Sv rata opisana su u prilično velikom obimu, prvenstveno misleći na glavna i velika „Zvanična" štampana djela potekla iz komunističke kuhinje, poput Petrovca u NOB i drugih partizanskih zbornika sjećanja.

    Upoređujući navode iz tih djela sa navodima iz drugih ne tako opšte poznatih i manje opširnih štampanih izdanja poput Priloga hronologiji Krnjeuše i sličnih , jasno su uočljiva pravila po kome su pisana i primenjeni komunistički filteri. Uočljivo je da su isti događaji opisani u više različitih ili sličnih verzija. Lako je primetiti šta su autori prećutali, pripisali drugima ili preuveličali s namerom da što bolje opišu formiranje partizanskog pokreta na prostoru Krnjeuše.

    Ukoliko je formiranje jednog mišljenja i stava zasnovano na osnovu vidika kog smo dosegli utoliko bi bilo od velikog značaja pronaći viđenja s druge strane i iz drugog ugla, odnosno proširiti vidike i sučeliti navode sa „zvaničnim" verzijama.
    Objavljvanjem svih članaka u izvornom obliku, iz "zvaničnih" i „nezvaničnih" izvora, i ne ulazeći u razmatranje istinitosti navoda u njima, vama čitaocima ostavljam slobodu da sami dođete do zaključka i formirate sopstveno viđenje na dešavanja u Krnjeuši tokom 2. Sv rata. Baš iz tog razloga članke prenosim u izvornom obliku, onako kako su ih autori napisali.

    Obzirom da se u pojedinim člancima jasno prepoznaju tendenciozni tekstovi i koriste se razne terminologije želim da napomenem da njihovim objavljivanjem nipošto ne želim da rad ovog sajta , i mene lično, stavim u službu širenja ideološke, nacionalističke niti bilo koje druge propagande, kao ni širenju šovinizma, verske i nacionalne mržnje.
    Takođe ne želim da umanjujem doprinos partizanskog pokreta, naprotiv smatram da su dali nemerljiv doprinos borbi protiv stranog okupatora i domaćih sluga, pri tom su položili velike žrtve i uložili velike napore da bi krnjeuša u miru postala jedna jako razvijena lokalna zajednica.
    Objavljivanje ovih ovakvih članaka gdje su iznešena viđenja autora na događaje koji su se desili, i na ljude koji su učestvovali u njima je zapravo otimanje od zaborava sjećanja na njih.

    Iskreno se nadam da će se naći neko ko će ove članke (i ostale na ovom sajtu poštujući naznačena prava autora) umeti da iskoristi na pravi način i da će napisati jedinstvenu monografiju Krnjeuše od pamtiveka do danas! Da će se naći neko kompetentniji od mene, neko ko će moći da uloži više vremena u ozbiljan istraživački i studiozan rad, neko ko će svojim visokim zvanjem dati dodatnu ozbiljnost i težinu takvom radu.

     

  • Geografske karakteristike Krnjeuše i okoline.

    dr-rade-davidovic1Kategorija za članke koji govore o geološkim, hidrološkim i drugim geografskim karakteristikama našeg zavičaja. Tokom sedamdesetih godina prošlog vijeka vršena su detaljnija hidrološka ispitivanja našeg kraškog terena, popisivanje vrela, ponora, bojenje vode u ponorima radi utvrđivanja podzemnih tokova.

    Velik doprinos proučavanju pomenutih karakteristika našeg zavičaja dao je Dr. Rade Davidović.

    Rođen s „one strane grmeča“ , u opštini Sanski Most, pored izučavanja predjela rodnog kraja odlučio je da čitava površina Petrovačkog Polja, od laništa do Risove grede, bude tema njegove doktorske disertacije pod nazivom „Fizičko geografski problemi Petrovačkog polja“.

    Po sopstvenom priznanju svojom doktorskom disertacijom želio je odati počast narodu ovog kraja u njegovim nadčovečanskim naporima  i žrtvama tokom NOB-a. Takođe autor je izrazio zahvalnost stanovništvu naše regije nesebičnoj pomoći, a posebno se zahvaljuje porodici Mile  Bursać – Rašetine, na gostoprimstvu koji ga primiše kao najrođenijeg tokom njegovog četvorogodišnjeg istraživanja.

     

  • Poznati Krnjeuščani.

    Kategorija za članke koji opisuju poznate ljude porijeklom iz našeg zavičaja, kategorija za članke koji opisuju običaje, odijevanje i govor, odnosno karakterističan arhaični riječnik naroda našeg podneblja..